woensdag 21 november 2018
 

Nieuws van SOGM

Niet blind staren op CO2-emissie


Betrek fijnstof, hét milieuprobleem voor de volksgezondheid, in het debat over nieuwe energiebronnen

Nu de klimaatconferentie in Kopenhagen is begonnen is het raadzaam voorbij het drama van de CO2-uitstoot te kijken naar het veel gevaarlijkere fijnstof. Laten we een definitieve keuze maken voor energieopwekking die CO2 noch fijnstof uitstoot, te beginnen in Nederland.

Fijnstof komt vrij tijdens de energieproductie uit fossiele brandstof. Vooraanstaande deskundigen zien fijnstof als hét grootste milieuprobleem voor de volksgezondheid. Want deze zwevende, ultrakleine en gevaarlijke deeltjes passeren gemakkelijk onze neus en slijmlagen en dringen diep in onze longen door.

Onderzoek leert dat het aantal doden in Nederland door fijnstof zeker 2100 per jaar bedraagt, meer dan tweemaal het aantal personen dat in het verkeer het leven laat. Gelukkig hebben we hier zeewind die de vervuiling deels wegblaast. Daardoor valt het aantal fijnstofslachtoffers lager uit dan in onze buurlanden. In Frankrijk, Oostenrijk en Zwitserland ( een bevolking van circa 75 miljoen) sterven 40.000 mensen per jaar door luchtvervuiling als gevolg van fijnstof.

Fijnstof is ontzettend moeilijk uit de lucht te verwijderen. Daarom moeten we stoppen met verbranding van fossiele brandstoffen voor energiedoeleinden. Aandacht voor alleen CO2 helpt niet. Klimaatplossingen zoals de verbranding van biomassa leveren eerder meer dan minder fijnstof op. Houtkachels in woonhuizen vormen inmiddels een belangrijke bron van fijnstof. Ook grootschalige verbranding van hout of andere biomassa voor elektriciteitscentrales als groene stroom, draagt hieraan bij. CO2 opslaan in de ondergrond zal niet leiden tot minder verbranding van fossiele energie. Sterker, het opslaan kost energie en leidt tot meer verbranding.

Vermindering van CO2- en fijnstofuitstoot zouden hand in hand moeten gaan. Een eerste stap is de elektrische auto. Niet alleen zorgt dit voor 50% minder energieverbruik, bovendien vindt geen verbranding van benzine meer plaats en dus geen uitstoot van fijnstof. Behalve wind- en zonne-energie zouden ook nieuwe technologieën als 'blauwe energie' getoetst moeten worden. Blauwe energie, gebaseerd op het concentratieverschil van zout in zee- en rivierwater, is interessant. Het biedt grote kansen voor de toekomst, kent géén CO2- en fijnstofuitstoot en wekt gelijkmatiger en betrouwbaarder elektriciteit op dan wind- en zonne-energie. In Nederland kan het voor 30% in de behoefte voorzien, wereldwijd ligt dat nog hoger.

Als dit kabinet werkelijk om ons klimaat geeft, moet het ontwikkeling van blauwe energie steunen door, bij uitzondering, demonstratie-installatie in de Afsluitdijk volledig te financieren. Dit voorkomt dat initiatiefnemers nog jaren kwijt zijn met het zoeken van financieringsbronnen. Daarnaast krijgt de Afsluitdijk - nu al een klimaaticoon van Nederland - er een nieuwe dimensie bij en komt deze vorm van CO2- en fijnstof vrije manier van energieopwekking versneld beschikbaar voor de wereld. Dat is beslist de investering waard.

Prof. dr. ir. Cees Buisman is hoogleraar biologische kringlooptechnologie aan Wageningen Universiteit en wetenschappelijk directeur van Wetsus, centrum voor duurzame watertechnologie te Leeuwarden.

Cees Buisman