maandag 16 juli 2018
 

Nieuws van SOGM

Kabinet Rutte hakt de natuur fluitend aan stukken


 
Er zijn steeds meer aanwijzingen dat dit kabinet, het CDA in het bijzonder, de noodzakelijke bezuinigingen misbruikt om de natuur in Nederland te beteugelen.
Tegen de tijd dat het kabinet- Rutte alweer bijna is vergeten, pakweg in 2030, zal iedereen die het Nederlandse buitengebied doorschrijdt de resultaten kunnen zien van de statenverkiezingen van 2 maart 2011. De aanstaande verkiezingen mogen goeddeels over de Eerste Kamer gaan, ze markeren ook een planologische splitsing: wordt Nederland in beginsel één landdekkend natuurgebied met daarin eilanden van intensieve menselijke activiteit? Of bouwen we het bestaande model verder uit: een land van in elkaar overgaande agglomeraties, bedrijventerreinen en intensieve landbouw, met hier en daar een natuureiland?

 

Ecologische Hoofdstructuur

Als overheden niet ingrijpen ontstaat automatisch het laatste, zeker in een vol land als het onze. Om het model met één natuurgebied zoveel mogelijk te realiseren, werd de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) bedacht en in 1990 tot rijksbeleid gemaakt. De EHS, 750 duizend hectare, werd ingetekend op de kaart, de aankopen begonnen, in 2018 moest het klaar zijn. Omdat spoor-, snel- en andere wegen een essentieel deel zijn van de menselijke samenleving kan de EHS niet zonder een groot aantal ecoducten, en daarvan zijn er al bemoedigend veel aangelegd of nu in aanbouw.

 

Rijksbudget

Van de EHS is 600 duizend hectare gerealiseerd, of althans aangekocht. Maar er ontbreken nog grote stukken, en veel van de reeds aangekochte grond moet nog worden ontwikkeld tot natuur. Hier en daar moeten nog strategische aankopen worden gedaan, anders is de reeds verworven grond in de omgeving even nuttig als een ladder met ontbrekende sporten. Soms ligt te midden van nieuwe aankopen nog een blok landbouwgrond waar alleen gewerkt kan worden bij een lage waterstand, met als gevolg dat de omliggende natuur uitdroogt. Voor aankoop en ontwikkeling van de EHS heeft dit kabinet geen geld, er zijn alleen nog wat oude potjes, en zelfs die lijken niet veilig. Het hele rijksbudget voor natuur gaat met 40 procent terug.

Oppervlakkig bezien, lijkt het of het staken van de EHS draait om geld: de aanleg zou zijn stilgelegd vanwege de dringend noodzakelijke bezuinigingen. Zo wordt het gebracht door het kabinet bij monde van staatssecretaris Bleker (CDA) van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Hij wil minder ruimte voor natuur maar wel een kwaliteitsverbetering van de natuur die mag blijven.

 

Verbonden

Dit klopt niet. Natuur versterkt natuur, mits onderling verbonden. Kerngedachte bij de EHS is dat natuurgebieden waardevoller zijn wanneer alles wat leeft bij elkaar op bezoek kan. Dat is meer dan een leuk idee, wetenschappelijk staat de kwaliteitswinst buiten kijf en iedereen kan het zo begrijpen. Wat doet dit kabinet? Het zet een streep door de EHS. Waarna de staatssecretaris begint over het verhogen van de kwaliteit in de bloempotten die mogen blijven.

Er klopt nog meer niet. Stel je voor: je bent de staatssecretaris die over onze natuur moet waken en je moet steeds weer vertellen dat er geen geld is voor een robuuste natuurverbinding tussen Veluwe en Oostvaardersplassen, dat Staatsbosbeheer misschien wel natuur moet verkopen, dat allerlei natuurpoorten en -verbindingen er niet gaan komen.

Het hele rijksbudget voor natuur gaat met 40 procent terug.

Verschrikkelijk moet dat zijn als je inderdaad zo stapelgek op natuur bent als je ambtsaanvaarding suggereert.

 

Glunderend

Bleker zou af en toe bij een microfoon moeten staan snotteren, hij zou moeten volschieten bij het zien van een haas in een weiland, wetend dat het dier zonder voltooide EHS hooguit van A naar B of naar C kan en nooit naar P of Z. Maar de staatssecretaris staat er steeds glunderend bij als hij weer eens zegt dat we 'realistisch' moeten zijn. De geloofwaardigheid van het CDA had gered kunnen worden indien partijleider Verhagen ook maar één keer voor een tv-camera één traan had weggepinkt bij het beantwoorden van een vraag over de natuurbezuinigingen.

Er zijn meer aanwijzingen dat dit kabinet, het CDA in het bijzonder, de noodzakelijke bezuinigingen misbruikt om de natuur in Nederland te beteugelen. Natuurmonumenten heeft een kieswijzer voor de Statenverkiezingen gemaakt waaruit blijkt dat het CDA bijna overal op bijna alle punten anti-natuurstandpunten inneemt. Tijdens de kabinetten Balkenende heeft het CDA knarsetandend allerlei door D66, de PvdA en de ChristenUnie aangedragen, boer-onvriendelijke natuurbeleidsmaatregelen moeten tolereren. Maar nu hoeft dat niet meer, want ook de provinciale afdelingen van de VVD en de PVV zijn tegen bijna alles wat natuur is, blijkt uit de kieswijzer.

Megastallen

Wat bovenal niet klopt, is dat het kabinet verzwijgt dat de hele EHS, ondanks de bezuinigingen van nu, goed valt te realiseren. Gewoon wachten tot betere tijden met ruimere budgetten en dan de aankopen hervatten, reuze simpel. Maar die oplossing is kansarm als de nog te realiseren EHS in de tussentijd is volgezet met megastallen, bungalowparken en bedrijventerreinen. Die moeten dan ter zijner tijd weer allemaal worden onteigend en gesloopt - dat is pas echt duur.

Bleker wil de EHS, af of niet af, in 2018 voor voltooid verklaren. Daarna mogen de hyena's zich op het karkas van de niet gerealiseerde EHS storten, en dat beleid werpt nu al een schaduw over onze natuur. In de Provinciale Staten van Gelderland zijn bijvoorbeeld al stemmen opgegaan om de bouw van een aantal ecoducten op de Veluwe stil te leggen, want die leiden straks toch 'van niets naar niets'. Dat laatste is onzin, feit is wel dat de ecoducten nog effectiever zijn als de EHS wordt afgemaakt.

Grote rol

De provincies hebben een grote rol - als ze willen - bij het veiligstellen van de ongerealiseerde EHS totdat er weer geld is. Vandaar het belang van de statenverkiezingen voor de toekomstige aanblik van ons land. Het grootste deel van de Nederlandse bevolking heeft nog geen weet van de natuurbezuinigingen en graaft burchten, bouwt nesten, werpt jongen, knaagt bomen door en wroet bermen om alsof er geen kabinet-Rutte bestaat.

Wisten ze maar beter en hadden ze maar stemrecht. Nu wordt het overheidsbeleid gesteund of juist geblokkeerd door het deel van de bevolking dat op 2 maart wel bij een stembureau wordt verwacht - helaas het deel dat niet is gehuisvest in de bossen, heiden, polders, vennen, moerassen, bloemenweiden, zandverstuivingen en bovenal de nog aan te leggen natuurschakels waarover het hier gaat. Absurd maar waar. Hoe zouden de leden van het kabinet vannacht slapen als dassen, mollen en wilde zwijnen mochten stemmen over hun leefomgeving?

 

Bron: Michiel Hegener