maandag 16 juli 2018
 

Nieuws van SOGM

Bomen langs A50 als luchtverfrisser


Kunnen bomen ervoor zorgen dat de vervuiling langs snelwegen minder wordt? Langs de A50 bij Heteren is een speciaal bos geplant om de talenten van bomen als vuilvreter te testen. Half Europa kijkt mee. De regio Arnhem-Nijmegen is, zo erkent Erik Zweers van de Stadsregio, een vuil eiland in het oosten van Nederland.


Het belang om de lucht schoner te krijgen, is groot. Er was de twintig gemeenten van de Stadsregio daarom veel aan gelegen om een experiment met Rijkswaterstaat te mogen uitvoeren. De vraag: kunnen bomen vervuiling langs snelwegen opeten en de lucht schoner maken?

Die proef begint vandaag en ziet er op het eerste gezicht betrekkelijk eenvoudig uit. Langs de A50, bij parkeerplaats Meilanden bij Heteren, is een stuk grond beplant met loofbomen en een stuk met naaldhout. Daarnaast ligt een perceel zonder beplanting. Op alle drie terreinen komen meetinstrumenten te staan. Over een jaar moet duidelijk zijn of de bomen echt in staat zijn de hoeveelheden fijn stof en stikstofoxide terug te dringen. En of lindes dat beter kunnen dan grove dennen.

Maar zo simpel was de voorbereiding niet. Er moest een consortium van deskundigen worden gevormd. Dat gebeurde: de Stadsregio werkt samen met de Wageningen Universiteit, onderzoekers van Kema en bomendeskundigen van Integralis.

"Het klinkt eenvoudig, maar het is in werkelijkheid een complex onderzoek waarvoor je de internationale top op onderzoeksterrein nodig hebt", zegt Christa Kempenaar van het Innovatieplatform Luchtkwaliteit, een onderdeel van Rijkswaterstaat. "Zo'n studie is nog nergens in Europa gedaan. Van over de grens kijkt men mee, vooral in Duitsland bestaat veel interesse."

De ideale plek moest worden gevonden. Projectleider Zweers: "Die hebben we, langs de A50, tussen Valburg en Heteren. We hebben een plek nodig met veel verkeer, veel stikstofoxide en fijn stof. Die heb je daar. Het is een van de drukste wegen van Nederland en filevorming is er aan de orde van de dag. Normaal ben je daar niet blij mee, nu wel. Bovendien moest de weg haaks op de windrichting liggen, zodat de wind de verontreiniging over de bomen en de meetapparatuur meeneemt."

Tot slot moeten de bomen minstens een halfjaar in absolute topconditie zijn. Het perceel langs de snelweg is daarvoor speciaal geprepareerd. Bomen van zes tot acht meter hoog zijn voor het onderzoek vanuit Duitsland ingevoerd. Deskundigen van Integralis houden de bomen voortdurend in de gaten.

Als de resultaten hoopgevend zijn, gaat de Stadsregio een vervolgonderzoek doen naar het effect van groene daken, groene gevels en hagen. "We willen uiteindelijk een gereedschapskist samenstellen, waaruit gemeenten voor elke locatie de geschikte instrumenten kunnen halen", zegt Zweers. "Openbaar groen als middel voor een betere luchtkwaliteit spreekt gemeenten op voorhand erg aan."

Rijkswaterstaat ziet het gebruik van bomen als luchtreinigers vooral als een tijdelijk middel. Op lange termijn moeten auto's veel minder vervuiling gaan uitstoten.

Hoe de uitslag van het 500.000 euro kostende onderzoek ook is, het is uitgesloten dat langs alle snelwegen in Nederland ineens bossen worden geplant. "Je moet ook kijken naar het landschap en verkeersveiligheid", zegt Zweers.

Het experiment is een onderdeel van een veel groter pakket aan maatregelen tegen luchtvervuiling. Daarbij heeft de Stadsregio vooral de vrachtwagen op de korrel. De regio Arnhem-Nijmegen - midden tussen het Ruhrgebied en de Randstad - is een typisch doorvoergebied.